Współczesną gospodarkę światową, obok globalizacji i regionalizacji, kształtują procesy transformacji rynkowej. Na ogół są one postrzegane jako trzy odrębne, autonomiczne procesy społeczno-ekonomiczne i jako takie są odmiennie definiowane i prezentowane w literaturze ekonomicznej. Łączy je jednak to, że w swej ekonomicznej istocie prowadzą do wzrostu efektywności gospodarowania, oraz że są kształtowane przez te same siły sprawcze, tj. postęp techniczny, mechanizm konkurencji, jak też czynnik instytucjonalny związany z działalnością państwa (czy grupy państw), w dziedzinie międzynarodowych stosunków gospodarczych w ramach zagranicznej i międzynarodowej polityki ekonomicznej. Te trzy siły sprawcze prowadzą do internacjonalizacji gospodarek narodowych współtworzących gospodarkę światową, do której aktywnie włączają się obecnie gospodarki w procesie transformacji rynkowej, w tym zwłaszcza Chiny.
Celem pracy jest próba ujęcia zależności między transformacją rynkową gospodarki a jej otwieraniem i zagraniczną polityką ekonomiczną na przykładzie ChRL, by na tej podstawie móc formułować szersze wnioski teoretyczne i aplikacyjne. Następnie, nawiązując do takiego podejścia, przedstawia się rezultaty tej polityki w postaci obrotów handlu zagranicznego, transferu kapitału i transferu technologii w odniesieniu do gospodarki ChRL na tle innych gospodarek Azji Wschodniej, a także - w miarę uzasadnionych sytuacji - w odniesieniu do Polski i innych krajów Europy Środkowej. Taki zamiar badawczy oznacza próbę spojrzenia na procesy rynkowej transformacji gospodarki głównie w kontekście jej czynników zewnętrznych, pamiętając jednak, że procesy te determinują na równi czynniki wewnętrzne, które w miarę potrzeb, choć w mniejszym wymiarze, są także analizowane w niniejszej pracy. Jej głównym celem jest więc wykazanie kluczowej roli czynników zewnętrznych w procesie rynkowej transformacji, zaś ich odniesienie do gospodarki ChRL umożliwia budowę specyficznego modelu rynkowej transformacji; może to znaleźć imitatorów wśród krajów dotychczas opornych transformacji, np. Kuby, czy Korei Płn.
|